NowośćOferta na wsparcie realizacji programu ChUKSprawdź, jak możemy Ci pomóc!
17/04/2024
Porady praktyczne

Pacjent “przy okienku”

  • 29 stycznia 2024
  • czas czytania 8 min
Pacjent “przy okienku”

Aby zobaczyć pełną treść tego postu, proszę zaloguj się.

Logowanie i rejestracja są bezpłatne.

Jeśli nie masz jeszcze konta, możesz się zarejestrować tutaj.

W tym artykule omawiamy podstawowe informacje dotyczące rejestracji pacjentów w POZ. Jak i kogo przyjmować, jak prowadzić rejestrację, komu należą się szczególne prawa w zakresie pierwszeństwa rejestracji? Jak radzić sobie z rejestracją pacjentów ubezwłasnowolnionych?

Podstawowe ABC

Pacjent chcący skorzystać ze świadczeń zdrowotnych w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej najpierw musi złożyć deklarację wyboru lekarza POZ, pielęgniarki POZ lub położnej POZ. [1] Może tego dokonać na miejscu w przychodni, składając pisemną deklarację [2] bądź elektronicznie przez Internetowe Konto Pacjenta [3].

Osoby małoletnie i całkowicie ubezwłasnowolnione 

W przypadku osób małoletnich tzn. osób, które nie ukończyły jeszcze 18 roku życia bądź osób całkowicie ubezwłasnowolnionych w deklaracji zawiera się dane przedstawiciela ustawowego, którym może być rodzic, opiekun prawny lub kurator [1]. 

W przypadku rodziców są oni przedstawicielami ustawowymi małoletniego lub małoletniego całkowicie ubezwłasnowolnionego pozostającego pod ich władzą rodzicielską. W przypadku małoletniego całkowicie ubezwłasnowolnionego rodzice podlegają takim samym ograniczeniom, jakim podlega opiekun.

Opiekun prawny jest natomiast przedstawicielem ustawowym małoletniego, bądź osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej zgodnie z decyzją sądu opiekuńczego [4]. Opiekun prawny legitymuje się więc zaświadczeniem sądu opiekuńczego [5].  

W rzadkich sytuacjach jako przedstawiciel ustawowy małoletniego lub całkowicie ubezwłasnowolnionego może również działać kurator, o ile wynika to z postanowienia sądu ustanawiającego kuratelę [6].

Opiekun faktyczny

Opiekunem faktycznym jest osoba, która bez obowiązku ustawowego sprawuje stałą opiekę nad pacjentem małoletnim, całkowicie ubezwłasnowolnionym lub też pełnoletnim i nieubezwłasnowolnionym ze względu na jego stan zdrowia, wiek bądź stan psychiczny [7]. Osoba ta nie posiada wszystkich praw, jakie przysługują przedstawicielom ustawowym, gdyż nie jest ustawowo uprawniona do podejmowania czynności medycznych za osoby, które pozostają pod jej opieką.

Uprawnienia


przedstawiciele ustawowi

rodzic posiadający władzę rodzicielskąopiekun prawny opiekun faktyczny 
Udzielenie zgody na przeprowadzenie badania, które nie stwarza ryzyka dla zdrowia i życia 

+


+
+

(tylko w przypadku gdy pacjent nie może sam jej udzielić)
Wyrażanie zgody na zabiegi medyczne


+

(po ukończeniu przez pacjenta małoletniego 16 roku życia konieczna jest również jego zgoda)
+

(w przypadku prostych zabiegów, zwłaszcza o charakterze diagnostycznym natomiast przy poważniejszych sprawach wiążących się  z dużym ryzykiem opiekun powinien uzyskać zgodę sądu opiekuńczego)

Uzyskanie pełnej informacji o stanie zdrowia i całym procesie diagnostycznym, terapeutycznym, pielęgnacyjnym, opiekuńczym i rehabilitacyjnym+
+


(informacje są ograniczone tylko do tych dotyczących badania, o ile nie został on upoważniony przez przedstawiciela ustawowego lub samego pacjenta do uzyskania informacji w szerszym zakresie)
Możliwość  wglądu do dokumentacji medycznej pacjenta++

(poza przypadkami, w których przedstawiciele ustawowi bądź sam pacjent upoważnił opiekuna faktycznego)
Obecność przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych+

(pacjent małoletni, który ukończył 16 rok życia za pisemną zgodą opiekuna może odbywać wizytę bez wymogu jego obecności)
+

(pacjent małoletni, który ukończył 16 rok życia za pisemną zgodą opiekuna może odbywać wizytę bez wymogu jego obecności)


(poza przypadkami, w których pacjent wyraził na to zgodę) 
Żądanie poszanowania dóbr osobistych pacjenta – w tym intymności, godności oraz łagodzenia bólu
+

+

+
Tabelka stworzona na podstawie karty praw opiekuna [7] 

Rejestracja na wizytę 

Nie jest to skomplikowany proces, jednak wymaga on pewnej wiedzy i przygotowania. Rejestracji można dokonać telefonicznie, internetowo (o ile placówka dysponuje taką opcją rejestracji) lub osobiście na miejscu – w przypadku dzieci i osób całkowicie ubezwłasnowolnionych dokonuje tego wspomniany wcześniej przedstawiciel ustawowy a w sytuacji gdy pełnoletni pacjent nie może stawić się osobiście za pośrednictwem osoby trzeciej [8]. Do rejestracji niezbędne będzie podanie imienia, nazwiska i numeru telefonu pacjenta.

Jeżeli jest to pierwsza wizyta pacjenta w poradni, powinien on wypełnić odpowiednie dokumenty przed rozpoczęciem wizyty. Są to: upoważnienie do dostępu do dokumentacji medycznej (dający możliwość upoważnienia osoby trzeciej do dostępu i odbioru dokumentacji (również po śmierci), informacji o stanie zdrowia, oraz w razie konieczności do załatwiania wszelkich formalności w imieniu pacjenta) oraz zgoda na przetwarzanie danych osobowych RODO. Jeżeli pacjent złożył deklarację wyboru przez internet, musi również podpisać ją przed rozpoczęciem pierwszej wizyty. 

Taka procedura nie trwa dłużej niż 5 – 10 minut, o ile pacjent wcześniej odpowiednio się do niej przygotuje, tzn. będzie miał pod ręką dowód tożsamości (dowód osobisty, paszport, prawo jazdy a w przypadku małoletnich legitymację szkolną) i dane osoby potrzebne do ewentualnego upoważnienia.


PIERWSZA WIZYTAKOLEJNE WIZYTY
wymagane dokumentydowód potwierdzający tożsamość: w przypadku osób pełnoletnich: dowód osobisty/ paszport/ prawo jazdy; w przypadku osób małoletnich: dowód osobisty/ paszport/ legitymacja szkolna dokument potwierdzający status osoby uprawnionej do korzystania ze świadczeń poza kolejnością w przypadku osób ubezwłasnowolnionych, opiekun musi wylegitymować się dowodem osobistym, ale również osoba ubezwłasnowolniona [10] oraz wyrok sądu stanowiący o ubezwłasnowolnieniu i przyznaniu opieki dla danej osoby nie ma konieczności ponownego legitymowania się i przedstawiania dokumentacji potwierdzającej status osoby uprawnionej do korzystania ze świadczeń poza kolejnością
postępowaniePacjent legitymuje się dowodem tożsamości i potwierdza prawo do przyjęcia poza kolejnością. W zależności od sposobu złożenia deklaracji, np. stacjonarnie czy internetowo (IKP). Jeżeli dokonywał tego na miejscu do tego musi uzupełnić również upoważnIenie do dokumentacji medycznej i RODO. Jeśli uzupełniał ją w IKP to stacjonarnie należy wypełnić deklarację, upoważnienie do dokumentacji medycznej i RODO.

Udogodnienia

Prawo do korzystania z obsługi związanej z rejestracją poza kolejnością mają:

  • kobiety w ciąży 
  • osoby do 18 r.ż., u których stwierdzono ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu 
  • osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, lub orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej, lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby 
  • inwalidzi wojenni i wojskowi 
  • żołnierze zastępczej służby wojskowej
  • cywilne niewidome ofiary działań wojennych
  • kombatanci
  • działacze opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane z powodów politycznych
  • osoby deportowane do pracy przymusowej oraz osadzone w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich 
  • uprawnieni żołnierze lub pracownicy oraz weterani poszkodowani, których ustalony procentowy uszczerbek na zdrowiu wynosi co najmniej 30% 
  • żołnierze zawodowi oraz żołnierze pełniący terytorialną służbę wojskową w przypadku korzystania ze świadczeń w podmiotach leczniczych, dla których podmiotem tworzącym jest Minister Obrony Narodowej, oraz przez niego nadzorowanych 
  • zasłużeni Honorowi Dawcy Krwi i Zasłużeni Dawcy Przeszczepu
  • dawcy krwi, którzy oddali co najmniej 3 donacje krwi lub jej składników, w tym osocza po chorobie COVID-19 w czasie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii, czyli od 14 marca 2020 r.

Podstawą do uzyskania świadczeń opieki zdrowotnej poza kolejnością jest okazanie przez świadczeniobiorcę dokumentu potwierdzającego status osoby uprawnionej [9]. 

Bariery komunikacyjne

Należy pamiętać, że pacjenci mają różne przypadłości i choroby, na które zespół rejestracji i personel medyczny powinni być przygotowani. Są to m.in. problemy ze słuchem, ze wzrokiem, z rozumieniem (np. pacjenci po udarze lub z chorobami neurologicznymi). W każdym z tych przypadków zespół powinien wykazać się zrozumieniem i cierpliwością, a także chęcią pomocy w dopełnieniu formalności. 

Bariery architektoniczne

Przychodnia powinna być również odpowiednio przystosowana do pacjentów mających problemy z lokomocją z racji na ich choroby oraz konieczność korzystania z zaopatrzenia ortopedycznego w ich przebiegu. Takimi ułatwieniami są:

  • windy,
  • podjazdy dla niepełnosprawnych, 
  • poręcze,
  • miejsca do parkowania dla niepełnosprawnych i kobiet w ciąży,
  • jasne i dobre oznakowanie jak dotrzeć na miejsce, 
  • schodołaz,
  • platforma schodowa,
  • odpowiednia wysokość okienka w rejestracji, aby pacjent, czy to stojący, czy poruszający się na wózku mógł bez problemu uzyskać potrzebną pomoc czy świadczenia zdrowotne.

W trosce o odpowiedni standard świadczonych usług i zadowolenie pacjentów należy wziąć pod uwagę wcześniej omówione kwestie.

ŹRÓDŁA:

[1] Ustawa o podstawowej opiece zdrowotnej 

[2] Wzór deklaracji 

[3] Instrukcja złożenia deklaracji w IKP

[4] Informacje o przedstawicielach ustawowych – kodeks rodzinny i opiekuńczy

[5] Kodeks postępowania cywilnego – zaświadczenie dla opiekuna (art. 591)

[6] Przedstawiciele ustawowi – rodzic/ opiekun prawny/ kurator 

[7] Opiekunowie faktyczni – karta praw opiekuna 

[8] Formy rejestracji – rozporządzenie ministra zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

[9] Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych 

[10] Dowód osobisty osoby ubezwłasnowolnionej

O autorze

Zespół Redakcyjny

Materiał został opracowany przez zespół redakcyjny platformy strefaPOZ.pl pod kierunkiem Aleksandra Biesiady i Marty Machnik. W skład zespołu wchodzą także: Kazimiera Śpiołek - studentka fizjoterapii na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku, pracownik poradni leczenia bólu oraz Paulina Wojtecka - studentka 3 roku fizjoterapii na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *